آزمایشگاه خوردگی فلزات و پوشش | تست HIC، SSC و سالت اسپری

در آزمایشگاه خوردگی جهاد شریف، مقاومت فلزات، آلیاژها و پوشش‌های صنعتی در برابر محیط‌های خورنده با روش‌های استاندارد ارزیابی می‌شود. از آزمون‌های تخصصی HIC، SSC و SCC برای تجهیزات در معرض محیط‌های ترش تا تست سالت اسپری، خوردگی بین‌دانه‌ای، آزمون‌های الکتروشیمیایی و کنترل کیفیت پوشش، مسیر آزمون بر اساس جنس نمونه، شرایط سرویس و استاندارد پروژه انتخاب می‌شود.

آزمایشگاه خوردگی

آزمون‌های تخصصی خوردگی

HIC، SSC، SCC و آزمون‌های محیط ترش

ارزیابی فلز و پوشش

ارزیابی فلز و پوشش

از خوردگی موضعی تا کیفیت پوشش‌های محافظ

گزارش فنی قابل استناد

گزارش فنی قابل استناد

ثبت روش، شرایط آزمون، نتایج و مشاهدات

خدمات یکپارچه آزمایشگاهی

دسترسی به متالوگرافی، کشش و بررسی‌های تکمیلی

آزمایشگاه خوردگی چه کاری انجام می‌دهد؟

خوردگی فقط به زنگ‌زدگی قابل مشاهده محدود نمی‌شود. یک قطعه ممکن است در ظاهر سالم باشد، اما در اثر محیط کلریدی، سولفید هیدروژن، رطوبت، تنش مکانیکی یا ضعف پوشش، دچار حفره، ترک یا کاهش تدریجی ضخامت شود. این آسیب‌ها می‌توانند عملکرد خطوط لوله، مخازن تحت فشار، اتصالات، سازه‌های فلزی، تجهیزات دریایی و قطعات پوشش‌دار را با خطر مواجه کنند.

آزمایشگاه خوردگی با ایجاد شرایط کنترل‌شده و قابل تکرار، رفتار متریال یا پوشش را در برابر یک محیط مشخص ارزیابی می‌کند. نتیجه آزمون می‌تواند برای انتخاب گرید مناسب، تأیید مواد اولیه، کنترل کیفیت پوشش، مقایسه تأمین‌کنندگان، بررسی انطباق با مشخصات فنی پروژه یا تحلیل علت تخریب به کار رود.

انتخاب آزمون باید بر اساس سؤال مهندسی پروژه انجام شود. برای مثال، سالت اسپری برای مقایسه عملکرد پوشش‌ها در یک محیط مه نمکی کنترل‌شده کاربرد دارد؛ اما برای ارزیابی حساسیت فولاد خط لوله به ترک ناشی از هیدروژن، آزمون HIC مناسب است. به همین دلیل پیش از پذیرش نمونه، اطلاعات متریال، شرایط سرویس، استاندارد مرجع و معیار پذیرش بررسی می‌شود.

نکته فنی:
نتیجه یک آزمون خوردگی فقط در محدوده روش، شرایط و معیار پذیرش همان آزمون تفسیر می‌شود. هیچ آزمون منفردی جایگزین کامل ارزیابی شرایط واقعی سرویس نیست.

خدمات تخصصی آزمایشگاه خوردگی جهاد شریف

خدمات این بخش، آزمون‌های خوردگی فلزات، ارزیابی محیط‌های ترش و کنترل کیفیت پوشش را پوشش می‌دهد. روش نهایی پس از بررسی جنس نمونه، هدف آزمون، استاندارد پروژه و معیار پذیرش تعیین می‌شود.

  • آزمون مه نمکی (سالت اسپری) در محیط خنثی
  • تست چسبندگی پوشش به روش Cross-Cut
  • تست SSC کششی، خمشی و C-Ring
  • تست HIC 
  • تست SCC (ترک خوردگی تنشی)
  • آزمون خوردگی پوشش ها و فلزات (خوردگی حفره ای، شیاری، مرزدانه ای-بین دانه ای و…)
  • آزمون های الکتروشیمیایی (پلاریزاسیون، امپدانس و…)
  • تست چسبندگی پوشش به روش Pull-off,…
  • آزمون سختی مدادی
  • آزمون مقاومت به ضربه پوشش (Falling) 
  • آزمون مقاومت به خمش پوشش
  • آزمون هالیدی
  • آزمون تخمین عمر آندهای MMO، اندازه گیری پارامترهای الکتروشیمیایی آندهای فداشونده، آزمون های مقاومت شیمیایی، آزمون مقاومت به گاز ترش مواد الاستومری، آزمون مقاومت به نیترات جیوه در آلیاژهای مس، آزمون مقاومت به خوردگی تنشی در آلیاژهای آلومینیوم و آلیاژهای مس، آزمون جدایش کاتدی و…

تفاوت HIC و SSC

HIC و SSC هر دو با ورود هیدروژن به فلز و حضور محیط ترش ارتباط دارند، اما هدف و آرایش آزمون یکسان نیست. در HIC، مقاومت فولاد خط لوله یا ورق مخزن در برابر ترک ناشی از جذب هیدروژن بررسی می‌شود و نمونه معمولاً بدون اعمال تنش خارجی در محیط آزمون قرار می‌گیرد. پس از پایان مواجهه، مقاطع مشخص آماده و ترک‌ها اندازه‌گیری می‌شوند. در SSC، نمونه تحت تنش قرار دارد و مقاومت آن در برابر ترک‌خوردگی تنشی سولفیدی سنجیده می‌شود. نوع نمونه، میزان تنش، روش بارگذاری و مدت مواجهه باید مطابق روش انتخابی و مشخصات پروژه تعیین شود. بنابراین عبارت‌های HIC Resistant و Sour Service بدون تعیین استاندارد، محل نمونه‌برداری و معیار پذیرش کافی نیستند.

تست سالت اسپری چه چیزی را نشان می‌دهد؟

سالت اسپری یک محیط مه نمکی کنترل‌شده برای مقایسه نسبی عملکرد مواد و پوشش‌ها ایجاد می‌کند. در پایان یا طی بازه‌های توافق‌شده، نشانه‌هایی مانند زنگ‌زدگی، تاول، خزش خوردگی از محل خراش، تغییر ظاهر یا شکست پوشش بررسی می‌شوند. مدت مواجهه و معیار قبولی را خود استاندارد ASTM B117 به‌تنهایی برای همه محصولات تعیین نمی‌کند؛ این موارد باید از استاندارد محصول، نقشه، مشخصات فنی یا توافق کارفرما استخراج شوند. همچنین تعداد ساعت سالت اسپری را نباید مستقیماً معادل عمر واقعی قطعه در محیط سرویس دانست، زیرا شرایط واقعی شامل چرخه خشک و مرطوب، تابش، دما، آلاینده‌ها و تنش‌های متفاوت است.

استانداردهای رایج آزمون خوردگی فلزات و پوشش

نسخه استاندارد، روش یا Practice، شرایط آزمون و معیار پذیرش باید پیش از شروع کار مشخص شوند. ذکر صرف شماره استاندارد همیشه کافی نیست؛ زیرا بعضی استانداردها چند روش متفاوت دارند یا فقط شرایط دستگاه را تعریف می‌کنند.

استاندارد کاربرد کلی
NACE TM0284 ارزیابی مقاومت فولادهای خطوط لوله و صفحات مخازن تحت فشار به HIC
NACE TM0177 آزمون آزمایشگاهی مقاومت فلزات به SSC و SCC در محیط H₂S
ASTM B117 شرایط و روش کار محفظه سالت اسپری یا مه نمکی
ISO 9227 آزمون‌های مه نمکی در اتمسفر مصنوعی از جمله NSS
ASTM G31 راهنمای آزمون غوطه‌وری و کاهش وزن فلزات
ASTM G48 ارزیابی خوردگی حفره‌ای و شیاری فولادهای زنگ‌نزن و آلیاژهای مرتبط
ASTM A262 تشخیص حساسیت فولادهای زنگ‌نزن آستنیتی به حمله بین‌دانه‌ای
ASTM G28 ارزیابی حساسیت آلیاژهای نیکل‌دار و کروم‌دار به خوردگی بین‌دانه‌ای
ASTM D4541 اندازه‌گیری استحکام Pull-off پوشش روی زیرلایه فلزی
ASTM D3363 ارزیابی سختی فیلم پوشش با مداد
ASTM D522 آزمون خمش پوشش‌های آلی متصل به زیرلایه
ASTM D2794 بررسی مقاومت پوشش آلی در برابر تغییر شکل سریع ناشی از ضربه
فیکسچر و ستاپ آزمون خوردگی SSC